Długie ramię cenzora

14 lutego 2016

W kwietniu bieżącego roku minie 25 lat od rozwiązania Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, współtworzącego system cenzury w PRL. Notabene, warto w tym miejscu odnotować, że ów urząd rozwiązano prawie rok po wyborach czerwcowych. Należałoby w tym miejscu postawić pytanie dlaczego rząd Tadeusza Mazowieckiego tak długo zwlekał z likwidacją owianego niesławą urzędu? Nie to jednak będzie tematem mojego artykułu, lecz działalność wyżej wymienionego urzędu.

Z perspektywy czasu cenzura stosowana przez „władzę ludową” w okresie PRL może nam się kojarzyć z jakąś siermiężną instytucją, która działała w sposób pozostawiający wiele do życzenia. Jednak myli się ten kto sądzi, że cenzura działała równie wadliwie jak cały ten pomylony system. Niestety, jeśli chodzi o metody kontrolowania podporządkowanej sobie ludności, sowieciarze polskojęzyczni czerpali z najlepszych wzorców.

Celem systemu cenzury prewencyjnej w PRL-u było wykreowanie nowej -socjalistycznej, zafałszowanej rzeczywistości, która miała ogłupić niczego nieświadome masy, aby bez narzekania znosiły ‘’błędy i wypaczenia” systemu oraz ślepo wykonywały polecenia wysokiej partii. Tym sposobem pokolenia Polaków były wychowane w wierze, że socjalizm jest ustrojem doskonałym – obiecywanym rajem na ziemi, do którego PRL dąży, a wszelkie niedogodności z tym dążeniem związane są efektem bądź to zbyt małej ilości socjalizmu na obecnym etapie organizacji państwowej, bądź wspomnianych wyżej ‘’błędów i wypaczeń” słabych jednostek, które nie dorosły do realizacji tak pięknej idei jaką miał być socjalizm.

Cenzorzy zatrudnieni w GUKPPiW na etatach radców i starszych radców (oficjalnie cenzura nie istniała) eliminowali z podlegających ich kontroli publikacji treści niepożądane. Za takie ‘’władza ludowa” uznawała między innymi: sugerowanie w jakikolwiek sposób, że polskich oficerów w Katyniu zamordowano przed wkroczeniem na ten teren armii niemieckiej Lu że dokonali tego Sowieci, krytykowanie sojuszu ze Związkiem Sowieckim, twierdzenie, że Polska powinna współpracować z innymi krajami poza socjalistycznymi ( chyba, że na danym etapie współpracowała…), krytykowanie światopoglądu marksistowskiego oraz sugerowanie, że w PRL są światopoglądy uprzywilejowane i prześladowane, zamieszczanie danych statystycznych na temat wypadków, awarii, katastrof (takie rzeczy nie miały prawa zdarzać się w raju socjalistycznym), zamieszczanie wzmianek o twórcach reakcyjnych. Teksty po obróbce w GUKPPiW zamieszczano bez żadnych informacji o tym, że podlegały kontroli jakiegoś urzędu. Pokaleczone teksty trafiały w ten sposób do czytelników, którzy nie zdawali sobie sprawy, że obcują jedynie z poddanym obróbce produktem aparatu cenzury, a nie oryginalnym dziełem twórcy. Jednak często, wskutek czy to autocenzury pisarzy i dziennikarzy czy po prostu braku takiej konieczności cenzorzy jedynie rozmiękczali przekaz oryginalnych tekstów, zastępując niepożądane słowa innymi lub dodając słowa osłabiające ostrość wypowiedzi, np. zamiast milicjanci nadużywają władzy – niektórzy milicjanci nadużywają władzy.

GUKPPiW nie był jednak najważniejszym ogniwem systemu cenzury w PRL. Zdaniem Tomasza Strzyżewskiego, który jako pracownik krakowskiej delegatury GUKPPiW wywiózł w 1977 roku zalecenia i dokumenty tego urzędu, i opublikował je w książce pod tytułem „Czarna księga cenzury PRL”, GUKPPiW w systemie cenzury PRL odgrywał jedynie rolę komórki kontroli jakości produktu. Dużo ważniejszą rolę według niego pełniła autocenzura i cenzura w redakcjach prasowych. Na comiesięcznych naradach w siedzibach wojewódzkich KC poświęconych propagandzie cenzor był wraz z szefami redakcji, radia, telewizji jedynie uczestnikiem, a nie osobą prowadzącą spotkanie, taką osobą był sekretarz ds. prasy i propagandy partii. W PRL-u były także tytuły prasowe, które nie podlegały kontroli GUKPPiW, np. z dokumentów wywiezionych przez Strzyżewskiego wynika, że „Trybuna Ludu” wyznaczała nowe trendy według których radcy z GUKPPiW cenzurowali pozostałe redakcje.

Istotą systemu cenzury w PRL-u były autocenzura i skonformizowane kadry dziennikarskie. Dopiero potem na prawach komórki kontroli jakości wkraczali radcy z GUKPPiW. Dziś po prawie 25 latach od likwidacji GUKPPiW możemy to zobaczyć bardzo wyraźnie. Chociaż zlikwidowano wspomniany wyżej urząd to pozostały wierne kadry, które na nieszczęście zdążyły się zreprodukować i wychować nowe pokolenie skonformizowanych redaktorów. Obsadzone przez takie kadry media główne ścieku nie informują ogółu społeczeństwa o chociażby przyjęciu na początku poprzedniego roku niesławnej ustawy 1066 (o tak zwanej bratniej pomocy), prawdziwych motywacjach prywatyzacji lasów państwowych, które ujawnia wikileaks, czy sprawie więzionej za obronę prawa do życia dzieci nienarodzonych kanadyjskiej działaczce pro-life Mary Wagner.

Daniel Patrejko

źródło zdjęcia: blog.orientexpress.jgora.pl

Polub NamZależy.pl

Subskrybuj NamZależy.pl



Loading Facebook Comments ...

Sejm przyjął ustawę o Sądzie Najwyższym. Uwzględniono kilka poprawek

Ostra reakcja posła Kukiz'15 na zachowanie opozycji: "Do jasnej cholery, krzywdę chcecie nam zrobić?!" (video)

Niepewna sytuacja PSL w Sejmie? W związku z odejściem posłanki klub niedługo może przestać istnieć

Jarosław Kaczyński tłumaczy swoje agresywne zachowanie: pewna miara została przekroczona (video)

Kolejne niepokojące zachowanie w Sejmie. Doszło do przepychanek między Petru, a Suskim. Posłowie prawie, że pobili się o mikrofon (video)

Sondaż Polsat News: Janusz Korwin-Mikke liderem opozycji. Europoseł może liczyć na 47,5 proc. głosów poparcia

Krystyna Pawłowicz przed posiedzeniem komisji: zamknijcie mordy! (video)

Gorąca noc w Sejmie. Awantury, okrzyki, wyzwiska. Nie tylko Kaczyński dał się ponieść emocjom (video)

Kaczyński do opozycji: "zamordowaliście mojego brata, jesteście kanaliami!". Awantura nocą w Sejmie (video)

Korwin-Mikke: PiS twierdzi, że sądownictwo opanowane jest przez skorumpowaną SBecką mafię. I zajęło się wyganianiem diabła Belzebubem (video)

Marian Kowalski: Schetyna powinien stracić immunitet i trafić do więzienia (video)

TVP kontynuuje kontrowersyjną narracje: "Obrońcy pedofilów i alimenciarzy twarzami oporu przeciwko reformie sądownictwa"

Ojciec Rydzyk znowu otrzymał fundusze. PiS kolejny raz szczodre dla duchownego

Niezwykle burzliwe posiedzenie Sejmu; PiS wprowadza poprawkę do projektu ustawy o KRS; opozycja niezadowolona; pod Sejmem czekają ludzie

Czechy zaostrzają prawo wobec uchodźców. Nowelizacja ustawy podpisana

Reakcja społeczeństwa okazała się sukcesem. Opłata paliwowa nie wejdzie w życie. "Cieszymy się z tej decyzji" - mówi opozycja

Para książęca, William i Kate z wizytą w Warszawie. Brytyjscy goście spotkali się z prezydentem Dudą i jego małżonką (video)

Emocjonalne przemówienie uczestniczki Powstania Warszawskiego: Prosimy was, bądźcie mądrzy, bądźcie bogaci w dobroć (video)

Paweł Kukiz: nie do zaakceptowania jest "reforma" sądów polegająca na tym, że jedna tylko partia wskazuje swoich sędziów

Wczorajsze zachowanie członków KOD oburzyło komentatorów. "Porozsiadali się brudnymi tyłkami na pomniku AK jak na pikniku"

Adam Michnik przeklina do dziennikarza TVP Info: Jak ty skur***ynu zmądrzejesz (video)

Demonstracje przed Sejmem. Opozycja oraz KOD manifestują w obronie demokracji i sądownictwa

Krystyna Pawłowicz straszy media utratą koncesji. Chodzi m.in. o „Gazetę Wyborczą”, „TVN” czy „Newsweek”

Ryszard Petru prosi o wsparcie: napisałem list do naszych przyjaciół na całym świecie z prośbą o solidarność

Adam Michnik w mocnych słowach komentuje sytuację w Polsce: polityka PiS przypomina mordobicie

Zbigniew Hołdys znowu postanowił o sobie przypomnieć. Muzyk w bardzo ostrych słowach skrytykował opozycje (video)

Atak nożownika w Hurghadzie. Dwie osoby nie żyją; ranny Polak

Miriam Shaded uderza w producenta popularnej wody mineralnej, który na etykiecie swojego produktu zamieścił islamskie symbole

Cejrowski: natychmiast aresztować Gronkiewicz-Waltz, bo może mataczyć. Przestępców za mordę doprowadzić przed wymiar sprawiedliwości (video)

Lech Wałęsa nie wytrzymał na wizji. Były prezydent do Moniki Olejnik "co Pani piep***?" (video)

Top